Wokół miejscowości Muczne sporo się dzieje i nie da się tego opisać jednym wpisem, więc tym razem opiszę dwa ciekawe miejsca. Pierwsze to zagroda żubrów. Bo kto by nie chciał zobaczyć bieszczadzkiego żubra?? A jeśli choć trochę posmakowałeś historii Bieszczad z pewnością zainteresują cię bieszczadzkie retorty. W końcu wypał węgla drzewnego to zanikający zawód, który wkrótce przejdzie do historii. Nasuwa się pytanie, co wspólnego ma zagroda żubrów z retortami? Otóż obie atrakcję są blisko siebie.
SPIS TREŚCI:
Jak tam dojechać, mapka i szlak ?
Zagroda Żubrów jak i bieszczadzka retorta znajdują się przy drodze: Stuposiany-Muczne. Należy zjechać z drogi 896, tuż za wioską Stuposiany. Kierunek: Muczne i Tarnawa Niżna. Zagroda jest ok. 2 km od osady Muczne. W sezonie letnim uruchamiane są autobusy z Wołosatego i Ustrzyk Górnych do Tarnawy i Muczne.
Bezpłatny parking znajduje się kilka metrów od wejścia na teren zagrody.
- Przejście od Pokazowej Zagrody Żubrów do Muzeum Wypału Węgla Drzewnego to 45 minut na nogach
- Przejazd tego odcinka autem zajmie tylko 5 minut
- Czas spędzony w zagrodzie to przeciętnie pół godziny
- Muzeum wypału to około 20 minut na czytanie tablic informacyjnych i obejrzenie wystawy plenerowej
Pokazowa Zagroda Żubrów
Przy parkingu, na wprost zagrody, stoi kapliczka św. Huberta-patrona myśliwych. Obok znajduje się pomnik, postawiony w 2018 r z okazji 55 lat odkąd żubry powróciły ponownie w Bieszczady.
Przed zagrodą stoją tablice informacyjne, więc nie można przeoczyć ani parkingu, ani zagrody. Oczywiście wstęp jest całkowicie bezpłatny. Zagroda nie jest duża, jeśli trafisz na moment, gdy zwierzaki leżą gdzieś pod drzewami, zwiedzanie może trwać 10 minut, chyba że masz anielską cierpliwość. Czas przebywania na terenie jest uzależniony od widoku zwierząt. Zagroda jest otwarta od 9.00 do 19.00.
Po przejściu przez bramę stoją kolejne tablice informacyjne, tym razem poświęcone hodowli żubra. A jest o czym czytać. Pierwsze żubry przywieziono w Bieszczady w 1963 r. Dały początek białowiesko-kaukaskiej populacji i szybko zostały wypuszczone na wolność. Tak więc bieszczadzkie żubry pochodzą od jednego byka czystej krwi kaukaskiej i samic nizinnych.
Skoro żubry są na wolności i wszystko idzie dobrze, to po co zagroda aklimatyzacyjna? Otóż największym problemem jest kojarzenie żubrów w bliskim pokrewieństwie. Aby temu zaradzić sprowadza się żubry z zagranicy i do tego potrzebna jest zagroda aklimatyzacyjna.
Zagroda, koło Muczne ma 6 ha i długość ogrodzenia 110 m. Jest to jedyne takie miejsce na podkarpaciu.
Po drodze zobaczycie wydzielone punkty obserwacyjne. Widok obejmuje paśnik, z którego korzystają zwierzęta, część zbocza porośniętego trawą i zagajnik z jodłami i świerkami a przez środek przepływa strumień dostarczający żubrom wody.
Spośród wszystkich krajów Uni Europejskiej, w Polsce żyje 90 % wszystkich żubrów, czyli dokładnie 3060 osobników. A jeśli chodzi o populację światową, w Polsce żyje 30 % wszystkich żubrów. Jeśli już przy liczbach jesteśmy, w samych Bieszczadach jest 880 żubrów. Po stronie Słowackiej jest 60 osobników.
Kolejny punkt obserwacji żubrów. A nie dodałam jeszcze, że istnieje możliwość zwiedzania zagrody dla grup z leśniczym-przewodnikiem. Najlepszy moment na podziwianie żubrów to czas dokarmiania. Odbywa się to dwa razy dziennie: 7.30-8.30 i 13.00-14.00.
Dorosły samiec waży od 440 do 920 kg a samice: od 320 do 640 kg. Coraz częściej spotykamy je na polach czy wędrujące przy drogach. Dlatego ważne jest by spotykając te ogromne zwierzęta, zachować bezpieczną odległość, która według leśników wynosi co najmniej 50 metrów.
Jeśli spotkany na wolności żubr zaczyna machać ogonem, chrząkać i kopać racicami ziemię, znaczy, że jest zdenerwowany. Nie rób gwałtownych ruchów, nie hałasuj, tylko powoli wycofaj się w bezpieczne miejsce.
Retorty, czyli tradycyjny wypał węgla
Plenerowe Muzeum Wypału Węgla Drzewnego znajduje się niecałe 3 km przed Pokazową Zagrodą Żubrów, przy drodze Stuposiany – Tarnawa. Możecie tam zajrzeć jadąc do zagrody lub z niej wracając. Jest tam dość miejsca, by zaparkować auto.
Plenerowe Muzeum Wypału Węgla Drzewnego znajduje się niecałe 3 km przed Pokazową Zagrodą Żubrów, przy drodze Stuposiany – Tarnawa. Możecie tam zajrzeć jadąc do zagrody lub z niej wracając. Jest tam dość miejsca, by zaparkować auto.
Wypał węgla wciąż jest praktykowany, choć węglarzy jest coraz mniej a zawód powoli przechodzi do historii. Pod koniec lat 90 w Bieszczadach było 53 bazy wypału węgla drzewnego. Aktualnie zostało 11 baz. Tradycja wypału węgla odchodzi do lamusa…
Wypalanie w mielerzach trwało od 7-10 dni. Natomiast wypalanie w retortach trwa zaledwie 1-2 dni.
Węglarze podczas wypału spali w barakach a średnia życia w tych warunkach to około 50 lat!
Po przeprowadzeniu wszelakich badań okazało się, że dymiące retorty nie doprowadziły do skażenia powietrza czy degradacji gleby. Są istotną częścią bieszczadzkiego krajobrazu. Szkoda, że kulturowe dziedzictwo regionu wchodzi powoli na listę „wymierających zawodów”.
Witaj !
Jeśli moje wpisy są dla ciebie pomocne wpłać piątaka na zrzutkę. Niestety prowadzenie bloga nie jest bezpłatne. Nie jest też tanie. Będzie mi bardzo miło jeśli zechcesz wspomóc rozwój bloga.
Nie musisz pokrywać kosztów transakcji. Po prostu nie zaznaczaj rubryki. Pod spodem ukaże się malutki napis: Nie dziękuje. Kliknij i gotowe (: (;
