Kopalnia Złota w Złotym Stoku

Darmowy parking znajduje się przy kopalni. Właściwie jest tam kilka parkingów, w tym jeden w starym kamieniołomie Skalisko, który również jest częścią Kopalni Złota.

Do wyboru jest:

• Sztolnia Ochrowa
• Średniowieczna Osada Górnicza
• Sztolnia Gertruda
• Sztolnia Czarna Górna
• Muzeum Górnictwa

Bilety można łączyć. Proponuję bilet: ZŁOTY, który zawiera wszystkie te atrakcje. Szczegóły i ceny na końcu wpisu w „informacjach praktycznych”.

Po zakupie biletu, kasa poinformuje was o kolejności zwiedzania. 

Oprócz tego, co wliczone w bilet, znajdziecie tu starą kruszarnię, gdzie znajduje się sala weselna, restaurację, sklep z pamiątkami, pensjonat, plac zabaw i wystawę minerałów. A jeśli zaplanujecie tu dłuższy pobyt, można zamówić nocleg.

Restaurację na miejscu prowadzą dzieci właścicielki. To domowe jedzenie w formie bufetu. A dla chętnych oczywiście: kawa ze złotem ! Niestety podczas mojego pobytu restauracja była już zamknięta ): Natomiast na stronie restauracji podana jest cena: 10 zł za 100 gram.

Moja wycieczka rozpoczęła się w Sztolni Ochrowej, do której wejścia strzeże Gnom. Sztolnia powstała w XVI w a współcześnie została odkryta gdzieś koło roku 2013. Przez 5 lat przygotowywano ją do ruchu turystycznego, odpompowując wodę z zalanych korytarzy.

Przed wejściem znajduje się źródełko wody mineralnej: żelazowo arsenowej. Właśnie ze względu na właściwości wody planowano zamienić Złoty Stok w miejscowość uzdrowiskową. Woda smakuje jak zardzewiały metal a ponieważ źródełko wciąż działa można się o tym przekonać osobiście…

Zabezpieczone chodniki wprowadzają nas w głąb kopalni. Nie ma tu nowoczesnych rozwiązań, a wszystkie obudowy są drewniane i odwzorowane w miejscach, w których faktycznie były. Górnicy uderzając ręcznie w skałę, przez 8 godzin mogli przekopać około 6 cm chodnika (szerokiego na pół metra i wysokiego na 170 cm).

Wydajność poprawiło użycie prochu strzelniczego. I tak się składa, że to właśnie w Złotym Stoku użyto go po raz pierwszy do wydrążenia skały.

Ochra wydobywana w kopalni ma właściwości barwiące używane w kosmetykach i wielu innych wyrobach. Stąd pomarańczowy kolor ścian a po dotknięciu skały kolor natychmiast pojawia się na ubraniu lub ręce. Dodam tylko, że stosuje się ją do dziś.

Znajduje się tu, również zalany szyb, w którym znaleziono „skarb”. Był to XVI wieczny kunszt, który miał odpompowywać wodę. Znaleziony w idealnym stanie, zakonserwowany w Biskupinie i wystawiony w Muzeum Górnictwa na terenie kopalni. Jest to prawdopodobnie jedyny taki egzemplarz w Europie.

Wracamy do kasy, tam pokierowano nas do Górniczego miasteczka. Znajdują się tu średniowieczne urządzenia górnicze, odwzorowane w skali 1:1.

Działanie każdego z eksponatów sprawdzisz własnymi rękami. Kierat pomagał wydobyć na powierzchnię kilkutonowe ciężary.

Potężne koło czerpakowe służyło do odwadniania kopalni.

Dziś grzebiąc w spływającej wodzie, możesz znaleźć okruszki złota 🙂

Znajdziesz tu kilka eksponatów wykonanych wg projektu Leonarda da Vinci, w tym spory: czołg.

Dzieciom spodoba się Labirynt Strachu i Mini Zoo, gdzie można nakarmić kozy 🙂

I takim sposobem, idąc za wskazówkami, docieramy do Najważniejszej części: Sztolni Gertruda. Nazwa sztolni wzięła się z legendy. Dawno temu nastąpił potężny zawał, zasypując 4 górników. Nie podjęto akcji ratunkowej. Gertruda, żona jednego z górników wyruszyła do kopalni by uratować męża. Nietrudno się domyślić, że zabłądziła w labiryncie korytarzy i nigdy nie wyszła na zewnątrz. Obecnie ukazuje się hologram z duchem Gertrudy szukającej swojego męża.

W XIII w Zakon Cystersów dostał pozwolenie na prace górnicze, na tym terenie. Cystersi odprowadzali składki zdrowotne dla górników na wypadek tragedii. Zarobki były spore a górnicy mieli wypłacane zyski. Trzynasty wiek !! Możecie w to uwierzyć ?

Na wagonik ładowano tonę urobku, z której otrzymywano 8 gram złota. A co robiono ze złodziejami ? Bo przecież pokusa musiała być wielka! Zamurowywano im ręce po łokcie w wykutych, w skale dziurach i ginęli w męczarniach z głodu i pragnienia. Miejsce, gdzie to się działo nazywało się „Chodnikiem śmierci”.

W XVII w pojawia się w Złotym Stoku alchemik i aptekarz Hansa Schärffenberg. Ambitnie poszukuje eliksiru na nieśmiertelność a odnajduje… arszenik ! Na 100 lat Złoty Stok staje się wiodącym producentem arszeniku w świecie!

Roczne wydobycie złota w Złotym Stoku dawało 8 procent wydobycia złota w skali całej Europy. Przez 700 lat wydobyto 16 ton złota co obrazowo można pokazać w tym błyszczącym sześcianie na zdjęciu. Okazuje się również, że złoto jest prawie dwukrotnie gęstsze niż ołów. A to oznacza, że sztabka o wielkości 1 litra waży 19 kg. Czyli filmy pokazujące złodziei, którzy ładują do toreb kilkanaście sztabek złota to bajka ! Nikt nie dał by rady tego udźwignąć !

Sztolnia Gertruda ma jeszcze w zanadrzu zjazd ośmiometrową rurą i spływ łodzią po zalanych korytarzach, który jest dodatkowo płatny i stanowi oddzielną atrakcję.

W sztolni możecie spotkać Gnoma, wędrującego z latarnią, zobaczyć Muzeum Przestróg i Apeli, kolekcje lamp górniczych i wiele innych ciekawostek.

Ostatnia sztolnia znajduje się nieco wyżej, a mianowicie w Górze Sołtysiej i trzeba podejść taką oto ścieżynką. Na końcu mijamy kamieniołom, w którym jest wystarczająco dużo miejsca, by zaparkować kamperem. Bezkosztowo!

Sztolnia Czarna Górna to kolejna ciekawostka, ponieważ każda z atrakcji oferuje inne przeżycia.

Przewodnik poprowadzi was w dół niezliczoną ilością schodów. Jest tam 8-metrowy wodospad, jedyny taki w Europie !

Czy spodziewalibyście się granicy państwa w sztolni? Otóż jest, w tym niewielkim otworze ! 300 metrów dalej jest granica polsko-czeska !! Korytarz jest wąski i ma zaledwie 1 m szerokości.

Sztolnia Czarna Górna dostępna jest na długości 200-tu m, co nie oznacza, że jest nudno. Aby dojść do wodospadu trzeba zejść na ósmy poziom.

To właśnie w tej sztolni w 1945 r nastąpiło pięć wybuchów, które pochłonęły korytarze zasypując coś, co Niemcy koniecznie chcieli ukryć… Ponieważ odkopano zaledwie dwa zawały z pięciu, szanse na odnalezienie skarbów wciąż istnieją!

Parę lat temu sztolnia miała to samo wejście i wyjście. Aby turyści nie musieli wracać zataczając koło, postanowiono przekopać dwa zawały w Sztolni Czarnej Dolnej i połączyć korytarz z kopalnią złota. Wezwano specjalistów ze znanej spółki górniczej. Po dokładnych oględzinach stwierdzono, że nie da się tego zrobić a jeśli już, to można spróbować za kilka ładnych milionów! Właścicielka, pani Ela znalazła górnika pasjonata, który nie wiedział: „że się nie da ” i w około 10 miesięcy przekopano korytarz. 😀

Teraz przez udrożniony korytarz przejeżdża kolejka, która wywozi turystów ze sztolni, skracając drogę powrotną.

Jak przedstawić w kilku zdaniach 700 lat historii kopalni? Trudno.

Pierwsze pisemne wzmianki dotyczące prac wydobywczych w Złotym Stoku, sięgają XIII w. Jak czytamy na stronie kopalni, największy rozkwit górnictwa złota przypada na XVI w. Podobno sam Wit Stwosz miał udziały w kopalni, gdzie podwoił pieniądze, które otrzymał za Ołtarz Mariacki. W XVI w przeniesiono tu mennicę książęcą. Kilka złotych dukatów można zobaczyć w Muzeum przy kopalni. Przez kilkanaście lat głównymi udziałowcami była rodzina Fugger. Niestety , ze względu na niską opłacalność, wycofali się z tego przedsięwzięcia. Następnie Złoty Stok, wraz z kopalniami przejął czeski magnat: Wilhelm z Rożemberku. Nastał czas pożarów, zarazy, wypadków i wojen. Opłacalność wydobycia ponownie spadła. Sytuację ratuje przybycie do miasta alchemika i aptekarza: Hans Scharffenberg. To właśnie on opracowuje sposób pozyskiwania arszeniku z rud arsenowych, co ożywia górnictwo na blisko 100 lat. W 1833 r Wilhelm Güttler wykupuje wszystkie tereny górnicze. Do 1945 r kopalnia pozostaje w rękach jego spadkobierców. Od 1948 r kontynuowano wydobycie. W 1961 r kopalnia zostaje opuszczona na 35 lat i jest naturalnie zalewana wodami gruntowymi. Wreszcie w 1996 r zostaje uruchomiona Podziemna Trasa Turystyczna. I tu zaczyna się kolejna historia, która mnie niezaprzeczalnie ujęła. A przeczytacie o tym poniżej.

Jest rok 1996. Po 5 latach przygotowań powstaje Podziemna Trasa Turystyczna „Kopalnia Złota”. Pani Ela Szumska mieszka niedaleko Złotego Stoku i prowadzi gospodarstwo rolne. Kobieta zna tę kopalnię na wylot, ponieważ wiele razy eksplorowała zasypane korytarze jeszcze przed otwarciem podziemi dla turystów, więc z radością podejmuje pracę przewodnika w kopalni. Niestety w 1997 r ma miejsce powódź tysiąclecia a Dolny Śląsk przestaje istnieć dla turystów. Główni udziałowcy postanawiają wydzierżawić kopalnię, którą chętnie przejmuje pani Ela. W tamtym momencie cały zysk ledwie starcza na dzierżawę. Mija kilka lat i nadarza się okazja wykupienia udziałów w kopalni. Pani Ela odwiedza niezliczoną ilość banków. Podobno w jednym z nich żartowano, że może znajdzie sobie jeszcze kopalnię diamentów i wtedy weźmie kredyt od razu na dwie kopalnie… Nic dziwnego, zdanie: „Chcę kupić kopalnię złota” – brzmi jak szaleństwo! W końcu udaje jej się zaciągnąć ogromny kredyt. Pod zastaw oddaje gospodarstwo, dom, samochód i krowę Brygidę. Początki są bardzo trudne a w firmie pracuje zaledwie 2-3 pracowników. Co rok dodawane są nowe atrakcje. W pracę i rozwój angażuje się się cała rodzina. Odkrywane są nowe sztolnie, przygotowywane kolejne budynki a ilość pracowników wzrasta do 140 osób w sezonie.

Leśną Dolinę znajdziecie w bezpośrednim sąsiedztwie Kopalni Złota. Dokładny adres: Złoty Stok // ul Traugutta 8A. Podjazd jest lekko pod górę.

Zostawiacie auto i kilkanaście metrów dalej jest zejście do obiektu Leśna Dolina.

W menu dostępne są:

• zestawy obiadowe z pstrągiem przygotowanym na wiele sposobów
• pstrąg wędzony na ciepło i zimno
• zestawy dla dzieci (paluszki rybne)
• zupa rybna
• pierogi z pstrągiem
• karp smażony z sosem
• zestawy mięsne

Wszystko świeże i pyszne. Gorąco polecam.

Witaj !

Jeśli moje wpisy są dla ciebie pomocne wpłać piątaka na zrzutkę. Niestety prowadzenie bloga nie jest bezpłatne. Nie jest też tanie. Będzie mi bardzo miło jeśli zechcesz wspomóc rozwój bloga.

Nie musisz pokrywać kosztów transakcji. Po prostu nie zaznaczaj rubryki. Pod spodem ukaże się malutki napis: Nie dziękuje. Kliknij i gotowe (: (;